Flex-e subsidie: flexibel elektriciteitsverbruik in 2026 optimaal benutten

Belangrijkste punten

• De Flex-e subsidie 2026 biedt ruim €30 miljoen voor organisaties met een elektriciteitsaansluiting groter dan 3×80 ampère in netcongestiegebieden.
• De aanvraagperiode loopt van 6 mei 2026 om 09:00 uur tot en met 15 oktober 2026 om 17:00 uur.
• De Flex-e subsidie bestaat uit drie onderdelen: een flexibiliteitsscan, een haalbaarheidsstudie en de realisatie van flexibiliteitsmaatregelen.
• Subsidiepercentages bedragen 50% voor scans en studies, en 40% voor maatregelen (maximum €300.000 per project).
• Aanvragen worden behandeld op volgorde van binnenkomst — vroegtijdig indienen vergroot de kans op toekenning.

Wat is de Flex-e subsidie in 2026?

De Flex-e subsidie is opgezet door het Ministerie van Economische Zaken en Klimaat om de druk op het elektriciteitsnet te verminderen door bedrijven te stimuleren om flexibeler om te gaan met hun elektriciteitsverbruik. De regeling wordt uitgevoerd door de Rijksdienst voor Ondernemend Nederland (RVO) en biedt in 2026 een totaalbudget van ruim €30 miljoen.

Wil je jouw elektriciteitsverbruik flexibeler maken met slimme laadoplossingen? Ontdek dan onze laadoplossingen voor bedrijven die helpen om piekmomenten te vermijden.

De subsidie ondersteunt het spreiden, opslaan of verplaatsen van energieverbruik om congestie op het elektriciteitsnet te verminderen. Hierdoor kunnen organisaties hun bestaande aansluiting effectiever benutten zonder direct een zwaardere aansluiting aan te vragen. Alle aanvragen verlopen digitaal via het RVO-portaal.

Waarom bestaat de Flex-e subsidie? (achtergrond netcongestie)

Nederland kampt met toenemende druk op het elektriciteitsnet. Warmtepompen, laadinfrastructuur voor elektrische voertuigen en teruglevering van zonne- en windenergie zorgen voor overbelasting. Regionale netbeheerders wijzen steeds vaker congestiegebieden aan waar nieuwe of zwaardere aansluitingen tijdelijk niet mogelijk zijn.

Het paradoxale: buiten piekuren (07:00-09:00 en 17:00-20:00) is er vaak wél ruimte op het net. De Flex-e subsidie is bedoeld om bedrijven en instellingen te helpen hun elektriciteitsverbruik flexibeler te maken, zodat ze kunnen groeien of verduurzamen ondanks netcongestie.

Denk aan een industriële bakkerij die productie wil uitbreiden, een koelhuis dat meer capaciteit nodig heeft, of een tuinbouwbedrijf dat wil elektrificeren. Met flexibel elektriciteitsgebruik benutten zij de beschikbare netcapaciteit slimmer.

Voor wie is de Flex-e subsidie bedoeld?

De Flex-e subsidie is beschikbaar voor bedrijven en instellingen met een elektriciteitsaansluiting groter dan 3×80 ampère en die zich bevinden in een gebied met netcongestie. Dit omvat aansluitingen van 3×160 A, 3×250 A tot meerdere MVA.

Een geldige aansluit- en transportovereenkomst (ATO) met de regionale netbeheerder is verplicht. Dit contract is essentieel voor deelname aan de regeling en vormt de basis voor het aanvragen van de subsidie. Alleen de contractant — meestal de pandeigenaar — kan een flex e aanvraag indienen. Bedrijven moeten ingeschreven staan bij de Kamer van Koophandel (KvK) om in aanmerking te komen voor de subsidie.

De regeling staat open voor diverse sectoren:

• Industrie en productie
• Logistiek en distributie
• Zorg- en onderwijsinstellingen
• Glastuinbouw en landbouw
• Kantoren en utiliteit

Huurders zonder eigen ATO kunnen meestal niet direct aanvragen en zijn afhankelijk van afspraken met de pandeigenaar. Visserij- en aquacultuurbedrijven zijn uitgesloten van de subsidieregeling.

Uit welke onderdelen bestaat de Flex-e regeling?

De regeling bestaat uit drie onderdelen die logisch op elkaar volgen: van inzicht naar onderzoek naar uitvoering. Per subsidieronde vraag je subsidie voor maximaal één onderdeel. Na afronding kun je in een volgende ronde doorstromen naar een ander onderdeel. De subsidie kan daarbij niet alleen de aanschaf, maar ook (deels) de installatiekosten van flexibiliteitsmaatregelen dekken.

Flex-e onderdeel 1: flexibiliteitsscan

De flexibiliteitsscan is de eerste stap waarbij een onafhankelijke adviseur je energieprofiel analyseert. De scan maakt inzichtelijk hoeveel flexibiliteit beschikbaar is en welke potentiële maatregelen opleveren.

De scan onderzoekt:

• Huidige en toekomstige piekbelastingen
• Mogelijkheden voor load shifting (verbruik registreren en verschuiven)
• Kansen voor opslag of conversie

In 2026 wordt 50% van de kosten gesubsidieerd, met een maximum van €10.000 per aansluiting. De resultaten vormen de basis voor een eventuele haalbaarheidsstudie.

Flex-e onderdeel 2: haalbaarheidsstudie flexibiliteitsmaatregelen

De haalbaarheidsstudie onderzoekt diepgaand of maatregelen passen bij jouw situatie. Een haalbaarheidsstudie is verplicht bij investeringen in flexibiliteitsmaatregelen en kan tot €125.000 subsidie opleveren, afhankelijk van de kosten.

De studie bepaalt of maatregelen technisch haalbaar en financieel haalbaar zijn. De haalbaarheidsstudie onderzoekt:

• Benodigde investeringsbedragen
• Terugverdientijd en businesscase
• Impact op bedrijfsprocessen
• Interactie met de netbeheerder

Bij maatregelen vanaf 100 kW flexibel vermogen is een congestiemanagementcontract verplicht. Dit contract, vaak in de vorm van een capaciteitsbeperkend contract, moet worden uitgewerkt als onderdeel van de subsidieaanvraag.

Flex-e onderdeel 3: uitvoering van flexibiliteitsmaatregelen

Dit onderdeel betreft de daadwerkelijke investering in benodigde apparatuur en systemen. De Flex-e subsidie dekt 40% van de kosten voor de realisatie van flexibiliteitsmaatregelen, met een minimum subsidiebedrag van €25.000 per project. De maximale subsidie voor flexibiliteitsmaatregelen bedraagt tot €300.000 per project, afhankelijk van de specifieke maatregelen die worden genomen.

Voor landbouw- en (glas)tuinbouwbedrijven geldt een maximum subsidiebedrag van €50.000 voor flexibiliteitsmaatregelen. Voor visserijbedrijven ligt het maximum rond €30.000.

Er geldt een onderscheid in eisen:

• Tot 100 kW: vereenvoudigde procedure, geen congestiemanagementcontract nodig
• Vanaf 100 kW: een congestiemanagementcontract is verplicht voor flexibiliteitsmaatregelen die samen 100 kW of meer afnemen van het elektriciteitsnet. Dit betekent dat het afsluiten van een contract met de netbeheerder noodzakelijk is.

Voorbeelden van subsidiabele maatregelen: batterijopslag, smart charging, slimme processturing, elektrische boilers met buffervat en koude/warmteopslag.

Welke oplossingen vallen onder Flex-e? (praktische voorbeelden)

Flexibel elektriciteitsverbruik flex e betekent concreet dat je elektriciteit slimmer inzet door verbruik te verschuiven of tijdelijk op te slaan. De subsidie creëert ruimte voor investeringen in:

• Stationaire batterijsystemen (250 kWh – 5 MWh) voor peak shaving
• Slimme laadpleinen met load balancing voor elektrische bedrijfsvoertuigen
• Sturing van koelinstallaties, pompen en compressoren buiten piekuren
• Warmte- en koudebuffers gekoppeld aan elektrische boilers of warmtepompen
• Energiemanagementsystemen die hardware en verbruik optimaliseren

De combinatie van hardware en software bepaalt hoeveel kW flexibel vermogen daadwerkelijk vrijkomt. Controleer via de capaciteitskaarten van je netbeheerder (Liander, Enexis, Stedin) of je locatie in een congestiegebied ligt.

Voorwaarden om in aanmerking te komen voor Flex-e

Om subsidie te krijgen gelden een aantal algemene voorwaarden:

Locatie- en aansluitingseisen:

• Elektriciteitsaansluiting groter dan 3×80 ampère
• Geldige ATO met de energieleverancier/netbeheerder
• Locatie in een (dreigend) netcongestiegebied
• Verbruik registreert via meetverantwoordelijke

Projecteisen:

• Maatregelen moeten aantoonbaar bijdragen aan netontlasting
• Start pas na ontvangst subsidiebeschikking (geen terugwerkende kracht)
• Operationeel binnen 2 jaar na toekenning
• Minimaal 4 jaar in bedrijf houden

Financiële voorwaarden:

• Europese de-minimisregels: max €300.000 staatssteun over 3 belastingjaren
• Geen stapeling met andere subsidies voor dezelfde kosten
• Combinatie met fiscale regelingen (EIA, MIA, Vamil) vaak wél toegestaan

Daarnaast gelden specifieke eisen per onderdeel. Voor de Flex-e subsidie is een haalbaarheidsstudie verplicht voordat maatregelen worden uitgevoerd.

Hoe en wanneer Flex-e aanvragen in 2026?

De aanvraagperiode voor de Flex-e subsidie loopt van 6 mei 2026 om 09:00 uur tot en met 15 oktober 2026 om 17:00 uur. De aanvraag voor de subsidie wordt behandeld totdat het maximale budget is bereikt, wat vroegtijdig aanvragen verstandig maakt.

Aanvragen voor de Flex-e subsidie worden behandeld op volgorde van binnenkomst, en het is verstandig om een aanvraag goed voor te bereiden en tijdig in te dienen.

Voorbereiding:

1. Verzamel energieprofielen, offertes en ATO-gegevens
2. Vanaf 20 april 2026 kun je een conceptaanvraag voorbereiden voor de Flex-e subsidie
3. Voor het indienen van een aanvraag is eHerkenning minimaal niveau 2+ vereist

Na indiening verstuurt RVO een ontvangstbevestiging en beoordeelt de aanvraag. Bij toekenning ontvang je een beschikking met maximale bedragen en termijnen.

Stappenplan: van netcongestie naar flexibel verbruik

Bedrijven die tegen netbeperkingen aanlopen, kunnen met een gestructureerd stappenplan hun elektriciteitsverbruik flexibeler maken:

Niet elke organisatie hoeft alle stappen te doorlopen. Een goed onderbouwd plan helpt bij gesprekken met financiers en directie.

Eisen aan adviseurs en uitvoering

Voor een succesvolle subsidieaanvraag moet je samenwerken met gekwalificeerde adviseurs die voldoen aan specifieke eisen gesteld door de subsidieregeling.

Kwalificatie-eisen adviseurs

Voor flexibiliteitsscan:

• Aantoonbare ervaring met energieadvies
• Kennis van flexibiliteitsoplossingen
• Certificering in relevante energieaudit methodieken

Voor haalbaarheidsstudie:

• Technische expertise in energiesystemen
• Ervaring met investeringsanalyses
• Kennis van de specifieke sector waarin het bedrijf actief is

FeDEC ondersteuning

FeDEC (Federatie van Energie Adviseurs en Consultants) helpt bij het vinden van een geschikte adviseur voor elk type onderzoek. Deze organisatie onderhoudt een netwerk van gekwalificeerde professionals en kan bedrijven koppelen aan de juiste expertise.

Kwaliteitseisen rapporten

Alle studies en rapporten moeten voldoen aan vooraf gestelde kwaliteitseisen:

• Grondige analyse van het huidige verbruik
• Realistische kostenramingen
• Duidelijke aanbevelingen
• Onderbouwde conclusies over haalbaarheid

Deze eisen zorgen ervoor dat bedrijven hoogwaardige adviezen ontvangen die daadwerkelijk bijdragen aan succesvolle implementatie van flexibiliteitsmaatregelen.

Flex-e en financiering van je duurzame ambities

Flex-e verlaagt de investering aanzienlijk, maar dekt zelden 100% van de kosten. Aanvullende financiering blijft vaak nodig via:

• Bankleningen of energiespecifieke financieringsproducten
• Groene leningen of leaseconstructies voor batterijsystemen
• Combinatie met fiscale regelingen om de businesscase te versterken

Voor flexibiliteitsmaatregelen geldt vaak dat ze ook zonder subsidie rendabel zijn door lagere netwerkkosten en efficiënter energieverbruik. De subsidie voor flexibel elektriciteitsverbruik fungeert als extra duw in de rug.

Voordelen en opbrengsten voor bedrijven

De flex e subsidie ondersteunt bedrijven niet alleen financieel, maar biedt ook aanzienlijke strategische en operationele voordelen die de investering de moeite waard maken.

Directe kostenbesparingen

Bedrijven realiseren kostenbesparing door slim energiegebruik op verschillende manieren:

• Piekafvlakking: Vermijden van hoge netwerktarieven tijdens piekperioden
• Optimale inkooptiming: Energie inkopen wanneer prijzen laag zijn
• Efficiënter energiegebruik: Vermindering van verspilling door betere sturing

Nieuwe inkomstenbronnen

Flexibel energieverbruik opent mogelijkheden voor extra inkomsten:

• Flexibiliteitsvergoedingen: Betaling van netbeheerders voor beschikbare flexibiliteit
• Energiehandel: Deelname aan energiemarkten voor balancering
• Capaciteitsmarkten: Vergoeding voor beschikbare vermogenscapaciteit

Strategische groeivoordelen

De subsidie helpt bedrijven groeimogelijkheden realiseren ondanks netcongestie door:

• Slimme capaciteitsbenutting: Maximaal gebruik van beschikbare netcapaciteit
• Toekomstbestendigheid: Voorbereiding op evoluerend energielandschap
• Concurrentievoordeel: Lagere energiekosten dan concurrenten zonder flexibiliteit

Toekomst van flexibiliteit en de rol van Flex-e

De elektriciteitsvraag blijft groeien terwijl netuitbreiding jaren kost. Flexibiliteit wordt structureel onderdeel van bedrijfsvoering. Flex-e 2026 helpt organisaties nu stappen te zetten richting een toekomstbestendig energiesysteem.

Na een eerste investering kun je verder opschalen: extra batterijmodules, koppeling met laadplein of integratie met eigen PV-installatie. Begin nu met data verzamelen en mogelijkheden verkennen — de aanvraagperiode is snel voorbij.

Veelgestelde vragen over Flex-e (FAQ)

Hieronder beantwoorden we enkele praktische vragen die vaak opkomen bij de subsidieregeling.

Wanneer opent het nieuwe aanvraagloket?

Het nieuwe aanvraagloket voor de flex e subsidie opent op 6 mei 2026 om 09:00 uur en sluit op 15 oktober 2026 om 17:00 uur. Aanvragen worden behandeld op volgorde van binnenkomst.

Valt snelladen van elektrische voertuigen ook onder Flex-e?

Investeringen in laadpalen alleen komen meestal niet in aanmerking. Een laadplein met slimme sturing en batterijopslag kan wél subsidie krijgen als het aantoonbaar piekbelasting verlaagt. Neem in de haalbaarheidsstudie expliciet op hoe laadinfrastructuur bijdraagt aan flexibel energieverbruik.

Mag ik Flex-e combineren met SDE++, ISDE of andere subsidies?

Dubbele subsidie voor dezelfde kostenpost is niet toegestaan. Combineren met regionale subsidies of andere directe investeringssubsidies mag niet. Fiscale regelingen (EIA, MIA, Vamil) combineren is in veel gevallen wél toegestaan. Raadpleeg bij twijfel de RVO online voorlichtingsbijeenkomst of vraag schriftelijke bevestiging.

Hoe bepaal ik of mijn locatie in een netcongestiegebied ligt?

Regionale netbeheerders publiceren online capaciteitskaarten. Gebruik je adres of EAN-code om de status van je aansluiting te controleren. Gebieden die op de capaciteitskaart als totaalniveau geel, oranje of rood zijn aangeduid, gelden als congestiegebied. Ook bij dreigende congestie zijn er soms mogelijkheden, mits goed onderbouwd in de aanvraag.

Wat gebeurt er als mijn project vertraging oploopt?

De subsidiebeschikking bevat een uiterste datum waarop maatregelen gerealiseerd moeten zijn (doorgaans 2 jaar). Bij dreigende overschrijding neem je tijdig contact op met RVO. Bij ernstige vertraging kan subsidie worden ingetrokken of teruggevorderd.

Kan ik Flex-e aanvragen als ik al maatregelen heb uitgevoerd?

Flex-e kent geen terugwerkende kracht: kosten gemaakt vóór de subsidiebeschikking komen niet in aanmerking. Toekomstige uitbreidingen kunnen wél subsidie krijgen, mits ze voldoen aan voorwaarden en pas na toekenning starten. Stem timing van investeringen en aanvragen goed op elkaar af.

Wat is een congestiemanagementcontract?

Een congestiemanagementcontract is een overeenkomst tussen een bedrijf en de regionale netbeheerder waarbij het bedrijf zich verplicht zijn energieverbruik aan te passen op momenten van netcongestie. In ruil hiervoor ontvangt het bedrijf een vergoeding voor de geleverde flexibiliteit. Dit contract is verplicht voor realisatie van maatregelen vanaf 100 kW.

Kan ik meerdere onderdelen tegelijk aanvragen?

Nee, de onderdelen flexibiliteitsscan, haalbaarheidsstudie en flexibiliteitsmaatregelen realisatie moeten afzonderlijk worden aangevraagd. Wel kun je na afronding van één onderdeel het volgende onderdeel aanvragen.

Welke kosten worden wel en niet vergoed?

Wel vergoed:

• Advieskosten voor scan en haalbaarheidsstudie
• Investeringskosten voor apparatuur en installatie
• Kosten voor slimme software en energiemanagementsystemen

Niet vergoed:

• Regulier onderhoud van bestaande installaties
• Kosten die al gedekt worden door andere subsidies
• BTW (tenzij niet-aftrekbaar voor het bedrijf)

Hoeveel tijd kost de uitvoering van elk onderdeel?

De verwachte uitvoertijd bedraagt 1 tot 1,5 jaar per onderdeel. Dit is inclusief de voorbereidingstijd, uitvoering van het onderzoek of de maatregelen, en rapportage.

Conclusie

De flex e subsidie biedt unieke kansen voor bedrijven om hun energiekosten te verlagen, bij te dragen aan de energietransitie en tegelijkertijd nieuwe inkomstenbronnen te ontwikkelen. Met de aanvraagperiode die op 6 mei 2026 opent, heb je nu de tijd om je goed voor te bereiden en je positie te versterken in het veranderende energielandschap.

Begin nu met het in kaart brengen van je energieprofiel en neem contact op met een gekwalificeerde adviseur om optimaal gebruik te maken van deze waardevolle subsidieregeling. De investering in flexibel elektriciteitsverbruik is niet alleen goed voor je bedrijfsresultaat, maar draagt ook bij aan een duurzamer energiesysteem voor Nederland.

Gerelateerde artikelen

• SPRILA subsidie aanvragen: zo pak je het aan
• Hoe een 261 kWh batterij je helpt bij netcongestie
• SDE++ Subsidie: Tot 15 Jaar Financiële Steun Zonder Complexe Procedures
• Subsidie voor energieopslag op de bouwplaats – emissieloos bouwen wordt haalbaar

Gerelateerde artikelen

• Subsidie voor energieopslag op de bouwplaats – emissieloos bouwen wordt haalbaar
• Subsidies Duurzaam Ondernemen: Complete Gids voor MKB-ondernemers
• Duurzaamheids certificering en de rol van batterijopslag
• Batterijcontainers inzetten voor tijdelijke stroomvoorziening bij evenementen
• SDE++ Subsidie: Tot 15 Jaar Financiële Steun Zonder Complexe Procedures